Bassaxofonist Klaas Hekman wil 36 bamboe pijpjes in zijn band

Multi-bassband Intermission live in Paradox
Klaas Hekman

In Onderhuids, een project bedacht en gecöordineerd door muziekjournalist Tim Sprangers, duiken we in de muzikant. We zijn nieuwsgierig naar de persoon achter het werk. Naar de motivatie en gedachten. Wat gebeurt er in het creëren van de creatie? Wat is er gesneuveld? Is er iets afgesproken? Wat heeft de muzikant ondergaan?
Dat gebeurt conventioneel in interviews via de vraag-antwoord methode, maar in deze rubriek geven we de maker alle ruimte, zonder concrete interventie van een journalist. Muzikanten kiezen zelf hoe ze zich willen uiten.

The Noo Ones: 9/11 Lantaren Venster

Klaas Hekman

‘Ik ben gespannen’ schrijft Klaas over zijn ontmoeting met sheng -een Chinees mondorgel bestaande uit 36 bamboepijpjes- bespeler Wu Wei in Berlijn. Hij aarzelde of hij de veelgevraagde grootmeester wel durft te benaderen. Maar voor zijn project The Noo Ones, een super spannend en geprezen wereld-jazzmuziek-improvisatie-band, weet hij het zeker: naast viool, slide-gitaar, trombone, gitaar, bassax en percussie, is de sheng de perfecte aanvulling. Klaas zoekt het in klankkleuren. Hoe de ontmoeting verloopt? Lees zijn persoonlijke verhaal hieronder.

Jamsessie in Berlijn

Dinsdag 13 augustus ga ik samen met Hans Nieuwstraten, Berlijn-kenner, vriend en vormgever, naar Kyfthäuserstrasse 23 in Berlijn, naar de studio van Wu Wei, de wereldberoemde virtuoze bespeler van de sheng. Ik ben gespannen, net zoals twaalf jaar geleden toen ik aanbelde bij Derek Bailey in Londen, die de deur opende en me verwelkomde met: ‘I don’t hope you are coming to persuade me to do more than one concert and a studio recording.’ Het werden uiteindelijk drie concerten en achteraf gezien had hij de hele tour van het project Unanswered Questions van multi-bassband Intermission wel mee willen spelen.

Wu Wei heb ik gevraagd voor Schots en Scheef / Higgledy-Piggledy, de tweede tour van The NOO Ones. Een formatie bedacht voor de World Music Series. Wereldmuziek wordt vaak geassocieerd met exotische muziek uit verre landen. Voor mij waren bij de keuze voor de bezetting van The NOO Ones de klankkleur en klankmogelijkheden van het ensemble het belangrijkste, en niet de kleur of etniciteit van de muzikanten. In mijn voorstel betekende dit een ensembleklank van trombone/slideguitar, bassax / (Japanse) shakuhachi/ piccolo /fluit, concertina, (Indiase) viool, slagwerk/percussie en gitaar, gespeeld door eigenzinnige improvisatoren/componisten: Joost Buis, Alan Purves, Satyakam Mohkamsing, Andro Biswane en Simon Thoumire. De recensies (http://noo-ones.com/index.php/press/) van de eerste tour roemden vooral het ensemblespel; we hebben ook veel gelachen.

Jamsessie Berlijn from Dutch Docu on Vimeo.

Omdat concertinaspelder Simon Thoumire andere plannen had en ik de klank van een hoog accordeonachtig instrument wilde behouden, herinnerde ik mij de opmerking van componist Klaus Kuiper dat de Chinese sheng daar behoorlijk bij in de buurt komt. Ik vond youtube filmpjes van Wu Wei als solist, was zwaar onder de indruk, aarzelde of ik zo’n veel gevraagde grootmeester wel zou durven te vragen, deed het toch en met resultaat. Na het beluisteren van de opnames van de eerste tour van The NOO Ones liet hij via zijn manager weten dat hij geïnteresseerd was in dit ‘fantastic project and idea’. Mijn voorstel om persoonlijk muzikaal kennis te komen maken, viel eveneens in goede aarde.

Wu Wei leidde ons gelijk naar zijn studio waar de sheng al klaar op tafel stond. Een wonderlijk instrument bestaande uit 36 bamboe pijpjes. In ieder pijpje ligt een riet van messing, vastgezet met een soort pasta; en daaronder een houder met water.Wu Wei heeft samen met zijn leermeester Weng Zhenfa dit drieduizend jaar oude instrument vernieuwd, waardoor het een bereik heeft van 3 ½ octaaf en geheel chromatisch bespeeld kan worden. Ik pakte mijn eigen zware apparaat uit, voor de gelegenheid weer eens netjes opgepoetst. Fascinatie voor buitenissige instrumenten en fantasieën over de sound die je daarmee kunt maken, verleidden mij ooit om in Londen mijn negentigjarige Buecher bassax aan te schaffen. We gingen tegenover elkaar zitten en na een uur improviseren met een grote smile het gebaar: ‘Easy!’

wuwei foto 1-1

Wu Wei vraagt: ‘What’s the loudest you can play. Klaas blaast fffff… Wu Wei: ‘WOW’
Wu Wei: ‘Het spannende en onvoorspelbare van vrije improvisatie is dat de verschillende door de improvisatoren ingebrachte ideeën kunnen leiden tot ongehoorde klankkleuren, een onvoorspelbaar verloop van de improvisatie, momenten van puur geluk of totale mislukking. I am not afraid people call it piep-piep-knor. Soms heb je een idee in je hoofd en denk je dat het door de inbreng van de andere muzikanten totaal mislukt is. Later luister je de opname terug en denk je: “Oh toch niet zo slecht.”’

Een ding is duidelijk: in het nieuwe programma van The NOO Ones zullen in vergelijking met het eerste programma meer momenten van vrije improvisatie voorkomen. Het project is in mijn ogen geslaagd als het verschil tussen gecomponeerd en ter plekke geïmproviseerd materiaal verdwijnt. NOO = nu in het Schots. Om met Derek Bailey te spreken: ‘In all its roles and appearances, improvisation can be considered as the celebration of the moment.’ https://vimeo.com/75010012

The Noo Ones: 9/11 Lantaren Venster

Share
Translate »